Theo thông báo chính thức từ Sở Giao dịch chứng khoán Hồ Chí Minh (HoSE), cuối giờ giao dịch hôm qua (22-1), hệ thống giao dịch của Sở có sự cố dẫn tới không thể thực hiện các giao dịch trong phiên khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa (các giao dịch thỏa thuận không bị ảnh hưởng).

Cụ thể, cơ quan này cho biết lúc 14 giờ 31 phút ngày 22-1 trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa đã xảy ra sự cố đối với hoạt động giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM dẫn tới việc hệ thống giao dịch không thể khớp lệnh trong đợt khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa.

Đánh giá về mức độ ảnh hưởng HoSE cho biết: Tất cả lệnh giao dịch tại đợt giao dịch khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa đối với toàn bộ các mã chứng khoán niêm yết tại HoSE. Các giao dịch thỏa thuận không bị ảnh hưởng.

Đại diện sàn chứng khoán SSI cho biết thêm: Đây là sự cố bất khả kháng từ Sở, các công ty chứng khoán nói chung và SSI nói riêng đều chịu ảnh hưởng”.

Sàn chứng khoán "sập" Nhà đầu tư mất tiền?

Tham khảo thêm:

Căn cứ quy định tại điểm a khoản 1 Điều 4 Thông tư 203/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn giao dịch trên thị trường chứng khoán và khoản 1 Điều 5 Quy chế giao dịch chứng khoán tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM ban hành kèm theo Quyết định số 341/QĐSGDHCM ngày 22-8-2016, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM quyết định:

Thực hiện tạm ngừng giao dịch từ đợt giao dịch khớp lệnh định kỳ xác định giá đóng cửa ngày 22-1-2018.

Giá đóng cửa của chứng khoán ngày 22-1-2018 sẽ là giá khớp lệnh cuối cùng trong ngày.

Hoạt động giao dịch sẽ được tiếp tục trở lại ngay sau khi sự cố được khắc phục.

Thị trường hôm qua phản ánh sự kỳ vọng rất lớn vào mùa kết quả kinh doanh tới khi mà nhiều cổ phiếu tăng trần trước tin đồn lợi nhuận trong quý IV. Các cổ phiếu đã công bố kết quả kinh doanh tích cực như HPG và GAS cũng tăng mạnh. Các cổ phiếu vốn hóa lớn đều bứt phá giúp chỉ số VN30 tăng tới hơn 2%. Đà tăng của thị trường càng được củng cố khi UBCK gia hạn việc áp dụng mức ký quỹ 60% vào ngày mùng 1 tháng 3 thay vì tháng 2 như công bố trước đó.

Nhịp tăng chỉ dừng lại khi sự cố mất kết nối với sở giao dịch khiến cho việc đặt lệnh bị đóng băng và giá chốt của chỉ số cũng như cổ phiếu không thể được xác định. Trước thời điểm đó, VN-Index đang ở mức 1.087,42 điểm, tăng mạnh 2,4% so với hôm trước.

Chiến lược đầu tư theo chỉ số vẫn đang tỏ ra rất hiệu quả trong những tháng gần đây khi mà các cổ phiếu vốn hóa lớn vẫn liên tục dẫn dắt thị trường. Xu hướng này có thể vẫn sẽ tiếp tục khi mà nhiều cổ phiếu lớn sẽ công bố kết quả kinh doanh sơ bộ trong những ngày sắp tới.

“Do vậy, nhà đầu tư đặt cược vào cửa tăng của VN-Index có thể lựa chọn đầu tư vào các mã vốn hóa lớn dẫn dắt thị trường trong rổ VN-30, các quỹ ETF, hoặc thực hiện mua hợp đồng tương lai chỉ số (có tỷ suất sinh lời cao nhất nhưng cũng rủi ro nhất do cho phép sử dụng đòn bẩy)”, chuyên viên sàn giao dịch chứng khoán Rồng Việt nhận định. 

‘Sập sàn’ chứng khoán: Thiệt hại trăm tỷ chưa phải là đáng sợ nhất

Thiệt hại trăm tỷ

TP.HCM (HOSE) gặp sự cố “lỗi kỹ thuật” chiều 22/1. Tối cùng ngày, HOSE đã xác nhận thông tin và tạm ngừng giao dịch phiên ngày 23/1, sau đó thông báo hoãn tiếp ngày 24/1 để “kiểm thử với các CTCK thành viên toàn thị trường” trước khi mở cửa trở lại.

Thị trường chứng khoán (TTCK) gần đây có lượng giao dịch rất lớn, khoảng 10 ngàn tỷ đồng/ngày. Với mức phí giao dịch trung bình khoảng 0,2%/giá trị giao dịch, các công ty chứng khoán thiệt hại khoảng 20 tỷ đồng/ngày. Trong khi đó, thuế cũng khoảng 10 tỷ đồng/ngày.

Với các nhà đầu tư, thiệt hại rõ nhất là khoản lãi trả cho các công ty chứng khoán/ngân hàng cho các khoản vay ký quỹ. Với lượng vốn vay ký quỹ lên tới hàng chục ngàn tỷ đồng, thì mỗi ngày, các nhà đầu tư cũng phải trả xung quanh ngưỡng 15 tỷ đồng.

Như vậy, chỉ tính hai ngày qua và 1 phần trong phiên giao dịch chiều 22/1, thiệt hại lên tới khoảng 100 tỷ đồng.

Đó mới chỉ là những thiệt hại nhìn thấy, có thể đo đếm ước lượng được. Còn những thiệt hại khó đo đếm như niềm tin, cơ hội mua bán, biến động giá cổ phiếu,… khiến nhiều nhà đầu tư lo lắng và bức xúc.

'Sập sàn' chứng khoán: Thiệt hại trăm tỷ chưa phải là đáng sợ nhất

Sự cố TP.HCM được cho là gây thiệt hại không chỉ cho các thành viên thị trường, nhà đầu tư mà còn cho cả TTCK và nền kinh tế.

Ông Đỗ Tất Thành, một nhà đầu tư trên sàn FPTS, cho biết, nhiều người mất cơ hội mua bán trong đợt giao dịch khớp lệnh định kỳ cuối phiên ATC chiều 22/1 do tất cả các lệnh đưa vào đều bị hủy. Số lượng và giá trị chưa được công bố nhưng có thể là không nhỏ, bởi phiên này thường chiếm 10-15%, thậm chí 40% so với tổng phiên giao dịch, tức là có thể từ 1.000-4000 tỷ đồng.

“Thị trường đang ở thời kỳ tăng mạnh, giao dịch sôi sục. Nhiều người còn vay tiền lướt sóng chứng khoán và chắc chắn bị thiệt hại khi HOSE ngừng giao dịch 2 ngày liên tiếp. Bên cạnh đó, còn là thiệt hại về niềm tin, uy tín,… ”, ông Thành chia sẻ.

Một chuyên gia chứng khoán tại TP.HCM nhận định, một khi TTCK ngưng hoạt động thì hầu hết các thành phần tham gia thị trường đều thiệt hại. Và nếu ở nước ngoài, họ có thể kiện đơn vị tổ chức sàn giao dịch.

Ông Nguyễn Văn Tám, một nhà đầu tư – đặt câu hỏi, tại sao các giao dịch trên thị trường lớn và quan trọng như vậy mà hệ thống hoạt động hoạt động không có dự phòng, sập là sập cả hệ thống? Mà, sự cố đã từng xảy ra nhiều lần, trong đó có lần cũng kéo dài vài ngày như hồi tháng 5/2008.

Sự cố sẽ rơi vào quên lãng?

Luật sư Nguyễn Thế Truyền, Giám đốc công ty luật Thiên Thanh, cho rằng, nếu ở nước ngoài, đơn vị tổ chức giao dịch là các doanh nghiệp, các công ty cổ phần thì những sự cố về giao dịch hoàn toàn có thể bị kiện nếu các nhà đầu tư chứng minh được thiệt hại.

Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch thành viên Công ty luật Basico, nhìn nhận, về mặt pháp lý, nhà đầu tư có quyền khởi kiện HOSE. Việc khởi kiện có được cơ quan thu lý hồ sơ chấp nhận hay không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.

Trên thực tế, một số công ty chứng khoán cho hay, thiệt hại mỗi ngày có thể là vài trăm triệu đồng nhưng với họ: “Thiệt hại là chắc chắn rồi, bên cạnh đó còn là chi phí cơ hội. Nhưng cũng bất khả kháng. CTCK cũng đã chứng kiến nhiều lần sập sàn rồi. Do vậy, cũng không bất ngờ lắm”, đại diện một CTCK cho biết.

“Ảnh hưởng tới các quỹ đầu tư được đánh giá là cũng có. Các quỹ ngoại cũng bị chậm nhịp độ đầu tư. Nhưng hầu hết các quỹ này đã có kinh nghiệm đầu tư nhiều năm tại Việt Nam, sự cố gì cũng trải qua rồi. Điều họ lo lắng hơn cả là vấn đề chính sách”.

Một số dự báo cho rằng, với khí thế hừng hực như trong vài phiên vừa qua, thị trường lại bị dồn nén sau vài phiên tạm ngừng giao dịch, nhiều khả năng sức nén sẽ là rất lớn và thị trường có thể bùng nổ, đồng loạt tăng trần trong phiên mở cửa giao dịch trở lại.

Và nếu đúng là như vậy, sự cố sẽ nhanh chóng bị trôi vào quên lãng.

Mặc dù vậy, theo đại diện này, sau sự cố, Sở nên tự kiểm điểm và có những phương án dự phòng trong tương lai. Thị trường cũng muốn biết rõ nguyên nhân của sự cố cụ thể là như thế nào, chứ không muốn nhận những thông tin chung chung với những đại từ chung chung như “lỗi kỹ thuật”.

Sự cố trên là do lỗi gì, nguyên nhân nào, chủ quan hay khách quan, lỗi nếu có là của ai và ai là người chịu tránh nhiệm, có đền bù thiệt hại hay không? Đây là những câu hỏi dành cho các nhà quản lý để tránh xảy ra những sự cố tương tự trong tương lai.

Sở GDCK TP.HCM năm 2017 chứng kiến bước đột phá lớn. Chỉ số VN-Index tăng 48%. Vốn hóa chỉ trong năm 2017 tăng thêm gần 50 tỷ USD lên gần 110 tỷ USD. Giao dịch trên sàn này gần đây đạt khoảng 8000 tỷ đồng/phiên. HOSE cùng với sàn chứng khoán Hà Nội và Upcom đang trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho nền kinh tế.